evropskireporter.com pokrenut je uz podršku FOSI ROM-a
Pojmovnik
Acquis communautaire (Aki komuniter)
Acquis communautaire predstavlja zakonodavstvo Evropske unije, odnosno komunitarno pravo i pravne tekovine EU. Sadrži prava i obaveze zemalja članica EU.
Acquis communautaire predstavlja širi pojam od klasičnog pojma prava s obzirom da obuhvata: sadržaj, načela i političke ciljeve osnivačkih ugovora; zakonodavstvo usvojeno primjenom osnivačkih ugovora i presuda Suda pravde Evropskih zajednica, deklaracije i rezolucije koje je usvojila EU, mjere koje se odnose na zajedničku spoljnu i bezbjednosnu politiku, mjere koje se odnose na pravosuđe i unutrašnje poslove, međunarodne ugovore koje je sklopila EU, kao i ugovore između zemalja članica na području djelovanja EU.
Države koje imaju za cilj članstvo u EU moraju prihvatiti odluke iz osnivačkih ugovora i usvojiti Acquis communautaire.
Poglavlja Acquis Communautaire:
Poglavlje 1 Slobodno kretanje robe
Poglavlje 2 Slobodno kretanje ljudi
Poglavlje 3 Slobodno pružanje usluga
Poglavlje 4 Slobodno kretanje kapitala
Poglavlje 5 Kompanijsko pravo
Poglavlje 6 Politika konkurencije
Poglavlje 7 Poljoprivreda
Poglavlje 8 Ribarstvo
Poglavlje 9 Politika transporta
Poglavlje 10 Oporezivanje
Poglavlje 11 Ekonomska i monetarna unija
Poglavlje 12 Statistika
Poglavlje 13 Socijalna politika i zapošljavanje
Poglavlje 14 Energija
Poglavlje 15 Industrijska politika
Poglavlje 16 Mala i srednja preduzeća
Poglavlje 17 Nauka i istraživanje
Poglavlje 18 Obrazovanje
Poglavlje 19 Telekomunikacije i informaciona tehnologija
Poglavlje 20 Kultura i audio vizuelna politika
Poglavlje 21 Regionalna politika i koordinacija strukturalnih instrumenata
Poglavlje 22 Okolina
Poglavlje 23 Zaštita potrošaća i zdravlja
Poglavlje 24 Saradnja u područijima pravosuđa i unutrašnjih poslova
Poglavlje 25 Carinska unija
Poglavlje 26 Spoljni odnosi
Poglavlje 27 Zajednička sigurnosna i spoljna politika
Poglavlje 28 Finansijska kontrola
Poglavlje 29 Odredbe koje se odnose na finansije i budžet
Poglavlje 30 Institucije
Poglavlje 31 Ostalo
Agenda 2000
Agenda 2000 je dokument Europske komisije koji sadrži program aktivnosti vezanih za razvoj Evropske unije i njenih politika kao i finansijski okvir za period od 2000.do 2006. godine, u kontekstu proširenja na nove države članice.
Sastoji se od tri dijela. Prvi dio sadrži pitanja vezana za politike Unije, posebno one koje se odnose na način funkcioniranja same Unije, zajedničku poljoprivrednu politiku, te politiku koja se odnosi na ekonomsku i socijalnu koheziju. U drugom dijelu su obrađena pitanja vezana za proširenje, s akcentom na jačanje predpristupne strategije kao i učestvovanje države kandidata u programima EU. Treći dio donosi studiju učinaka proširenja na politike Evropske unije, kao i finansijski okvir.
U prilogu Agende 2000 nalazi se i mišljenje Komisije o državama kandidatima. Agendu 2000 Evropska komisija je usvojila 15. jula 1997. godine, a njeni prioriteti u obliku 20 zakonodavnih prijedloga predloženi su 1998. godine. Na sastanku Europskog savjeta u Berlinu 1999. godine postignut je opšti politički dogovor oko Agende 2000 i paketa mjera koje će usvojiti za period od 2000. do 2006. godine, a odnose se na reformu zajedničke poljoprivredne politike, reformu strukturne politike, predpristupne instrumente i finansijski okvir.
Akcioni plan Evropske zajednice za razmjenu univerzitetskih studenata (European Community Action Scheme for the Mobility of University Students) – ЕRASMUS
ЕRASMUS je program pokrenut 1987. godine koji studentima i profesorima omogućava veću slobodu izbora mjesta studiranja i studija u okviru EU, i kojima se sufinansira saradnja između visokoškolskih ustanova.
U okviru programa ЕRASMUS insistira se na unaprijeđenju mogućnosti stvaranja jedinstvenog evropskog visokog školstva, transparentnosti nastavnih programa, razmjeni studenata i uzajamnom priznavanju studija. Trenutno je ovim programom obuhvaćeno 30 država, među kojima su i pridružene članice.
ЕRASMUS omogućava studentima da dio svojih studija provedu u drugoj državi (period od 3 do 12 mjecesi) u ustanovi po sopstvenom izboru. Razmjena profesora i razvoj međunarodnih programa obrazovanja obuhvaćeni su programom.
ЕRASMUS je dio šireg akademskog projekta Zajednice koji se zove SOKRATES.
Аnaliza troškova i dobiti (Cost-Benefit Analysis)
Аnaliza troškova koristi se za analizu troškova i dobiti u kontekstu približavanja EU, kako bi se odredio ekonomski najdjelotvorniji način postizanja određenih ciljeva u oblasti trgovine, monetarne i fiskalne politike, kao i u okviru pojedinih sektora privrede.
Bijela knjiga / zelena knjiga (White Paper / Green Paper)
Bijela knjiga je vrsta dokumenta Evropske komisije, koji sadrži prijedloge budućih aktivnosti Zajednice u pojedinoj oblasti. Ponekad bijela knjiga slijedi zelenu knjigu, koju Komisija izdaje kako bi počela proces konsultacije o nekom pitanju na evropskom nivou.
U kontekstu približavanja zemalja srednje i istočne Europe evropskim integracijama, Komisija je izdala “Bijelu knjigu o pripremi zemalja srednje i istočne Europe za integraciju na unutrašnje tržište”, kao vodič pridruženim zemljama srednje i istočne Evrope u procesu usklađivanja zakonodavstva u oblasti uređenja unutrašnjeg tržišta.
Taj dokument obrađuje 22 od ukupno 31 poglavlja propisa sadržanih u sklopu pravne tekovine Zajednice.
CARDS (Community Assistance for Reconstruction, Development and Stabilisation)
Program CARDS je novi instrument tehničko-financijske pomoći Evropske unije za jugoistočnu Europu, a namijenjen je potrebama procesa stabilizacije i pridruživanja.
Prioriteti CARDS programa su:
1. obnova, stabilizacija demokratije, pomirenje i povratak izbjeglica;
2. stvaranje institucionalnog i zakonodavnog okvira koji će poduprijeti demokratiju, vladavinu prava i prava manjina, civilno društvo, nezavisnost medija, jačanje zakonitosti i mjera za borbu protiv organizovanog kriminala;
3. održivi ekonomski i socijalni razvoj, uključujući strukturne reforme;
4. društveni razvoj, s posebnim naglaskom na smanjenje siromaštva, jednakost polova, obrazovanje, stručno usavršavanje i zaštitu životne sredine;
5. razvijanje jačih veza između zemalja korisnika, između njih i EU, te između njih i zemalja kandidata za članstvo u EU;
6. promociju regionalne, međudržavne, prekogranične i međuregionalne saradnje među zemljama korisnicima kao i između njih i EU.
Pomoć se sastoji od finansiranja programa izgradnje institucija i investicionih programa, a uložena sredstva su bespovratna. Korisnici su državni organi na svim nivoima, javne, institucije koje pružaju pomoć poslovnim subjektima, fondacije i nevladine organizacije. Sredstva se mogu koristiti i za su- finansiranje projekata.
Program CARDS dijeli se na dvije komponente: nacionalnu i regionalnu. Nacionalna komponenta namijenjena je zemljama programa CARDS individualno. Korisnici regionalne komponente su sve zemlje programa CARDS, a priprema i sprovođenje su centralizovani u glavnim tijelima Evropske komisije u Briselu. Aktivnosti unutar ove komponente zamišljene su kao komplementarne aktivnostima koje se sprovode unutar nacionalnih programa u područjima u kojima zajedničko djelovanje može dovesti do boljih rezultata.
Carinska unija (Custums Union)
Carinska unija je takav oblik udruživanja zemalja pri kojem zemlje u uniji sporazumno ukidaju carine u međusobnoj razmjeni i uvode zajedničke carine na uvoz proizvoda iz trećih zemalja. Carinska unija je bila glavno ekonomsko uporište Ugovora o osnivanju Evropske ekonomske zajednice iz 1957. godine, koji je već tada težio stvaranju zajedničkog tržišta.
COST (European Cooperation in the Field of Scientific and Technical Research)
COST je okvir za saradnju u oblasti naučnog i tehničkog istraživanja između evropskih država, uspostavljen 1971. godine. U njemu učestvuju 33 članice: 15 zemalja EU, Bugarska, Kipar, Češka, Estonija, Hrvatska, Island, Latvija, Letonija, Mađarska, Malta, Norveška, Poljska, Rumunija, Srbija, Crna Gora, Slovačka, Slovenija, Švajcarska, Turska, kao i Evropska komisija i Izrael, koji ima status države saradnice. Osim navedenih, u pojedinim aktivnostima COST-a učestvuju i institucije iz vanevropskih država (Jermenije, Australije, Indije, Japana, Kanade, Kine, SAD-a, Rusije i Ukrajine).
O CEAP-u 
