evropskireporter.com pokrenut je uz podršku FOSI ROM-a
Što je NATO?
Za razliku od Evropske unije, u kojoj države članice prenose dio svog suvereniteta na nadnacionalni nivo(zajedničko tržište, monetarna unija, carinska unija…)
Sjeverno-atlantska alijansa (NATO – North Atlantic Treaty Organization) je međudržavni savez 26 zemalja iz Sjeverne Amerike i Evrope u kojem odluka ne može biti donijeta bez saglasnosti svih. Uskoro ćre ih biti 28, kada im se I formalno pridruže Albanija I Hrvatska.
Od nekadašnjeg vojnog bloka čija je svrha bila da zaštiti SAD I zemlje zapadne Evrope u slučaju napada Rusije, odnosno da bude protivteža Varšavskom paktu, nakon prestanka hladnog rata NATO (Atlanski pakt) se polako transformiše u vojno-politički savez zemalja koje baštine demokratsku tradiciju. Danas, NATO se sve više usmjerava na borbu protiv terorizma I saniranje posljedica velikih prirodnih katastrofa(zemljotresi, poplave).
Tako se zadnjih nekoliko godina sve više govori o Snagama za brzo reagovanje(NRF) koje bi bile spremne da za 24 sata intervenišu bilo gdje u svijetu.
Osnivanje
NATO je nastao na osnovu Sjeverno-atlantskog ugovora, potpisanog 4. aprila 1949. godine u Vašingtonu. Tim ugovorom NATO je promovisan kao organizacija sa ciljem da čuva i osigurava bezbjednost zemalja članica, bilo političkim ili vojnim sredstvima i da omogućava zaštitu zajedničkih osnovnih vrijednosti: demokratije, ljudskih sloboda, solidarnosti, blagostanja, mira i stabilnosti i vladavine prava.
Tim ugovorom je propisano da će NATO, odnosno sve njegove članice, braniti bilo koju svoju članicu ukoliko bude napadnuta. Potpisivanjem Vašingtonskog ugovora, osnivačke povelje NATO, svaka država članica se obavezala u odnosu na druge članice, da će poštovati ovaj princip, dijeleći rizike i odgovornost, kao i pogodnosti koje rpuža kolektivna odbrana.
Zametkom NATO smatra se Atlantska povelja kojom su predsjednik Sjedinjenih Država,
Frenklin Ruzvelt, i predsjednik vlade Ujedinjenog Kraljevstva, Vinston Čerčil, 14. avgusta 1941, objavili zajednička načela državne politike dveju država radi zasnivanja nade za bolju budućnost svijeta. Nakon toga, dalji put nastanka NATO obilježen je usvajanjem Povelje Ujedinjenih nacija, Sporazuma o ekonomskoj, društvenoj i kulturnoj saradnji i kolektivnoj samoodbrani (Briselski sporazum), Vandenbergove rezolucije i Vašingtonskog sporazuma.
Senat Sjedinjenih Država je 11. juna 1948. usvojio Rezoluciju broj 239, poznatiju kao Vandenbergova rezolucija. Ona je potvrdila politiku pružanja podrške Sjedinjenih
Država Ujedinjenim nacijama radi ostvarenja međunarodnog mira i bezbednosti i odredila ciljeve koje treba dostići pod okriljem Povelje Ujedinjenih nacija.
Nešto ranije, sa druge strane Atlantika, 17. marta 1948, Francuska, Velika Britanija, Belgija, Holandija i Luksemburg sklopile su Briselski sporazum, koji je na vremenski period od 50 godina trebalo da osigura kolektivnu odbranu država članica i da pospješi njihovu ekonomsku, socijalnu i kulturnu saradnju.
U okolnostima naglašene potrebe za ostvarenjem Maršalovog plana , ekonomske obnove I straha od ekspanzionističke politike Sovjetskog Saveza, zapadnoevropske države i njihovi sjevernoamerički saveznici operacionalizovali su ideje Vandenbergove rezolucije i ‘’proširile’’ Briselski sporazum tako što su 4. aprila 1949, Vašingtonskim sporazumom osnovale Organizaciju severnoatlantskog ugovora (North Atlantic Treaty Organization – NATO).
U NATO-u je svaka zemlja ostaje nezavisna i slobodna da donosi sopstvene odluke, ali zajedničkim planiranjem i dijeljenjem resursa, one uživaju kolektivni nivo bezbijednosti koji je daleko već od onog koji bi mogla svaka od njih da postigne pojedinačno. Ovo ostaje osnovni princip saradnje na polju bezbijednosti u okviru NATO.
Ugovor o stavaranju NATO-a potpisali su 4.4.1949. u Vašingtonu Belgija, Danska, Francuska, Holandija, Island, Italija, Kanada, Luksemburg, Norveška, Portugal, Velika Britanija i SAD. U februaru 1952. pristupile su mu Grčka i Turska, a u maju 1955. SR Njemačka.
Sjedište NATO-a je od 1949. do 1966. bilo u Parizu, ali se od 1967. nalazi u Briselu.
Članice
Zemlje članice NATO su: Belgija, Bugarska, Kanada, Češka, Danska, Estonija, Francuska, Njemačka, Grčka, Mađarska, Island, Italija, Letonija, Litvanija, Luksemburg, Holandija, Norveška, Poljska, Portugal, Rumunija, Slovačka, Slovenija, Španija, Turska, Velika Britanija i SAD.
Turska, Island i Norveška su u NATO-u, ali nijesu članice EU.
Austrija, Švedska, Finska, Irska Kipar i Malta su članice Evropske unije, ali ne I NATO-a.
O CEAP-u 
Za razliku od Evropske unije, u kojoj države članice prenose dio svog suvereniteta na nadnacionalni nivo(zajedničko tržište, monetarna unija, carinska unija…)
Sjeverno-atlantska alijansa (NATO – North Atlantic Treaty Organization) je međudržavni savez 26 zemalja iz Sjeverne Amerike i Evrope u kojem odluka ne može biti donijeta bez saglasnosti svih. Uskoro ćre ih biti 28, kada im se I formalno pridruže Albanija I Hrvatska.
Zametkom NATO smatra se Atlantska povelja kojom su predsjednik Sjedinjenih Država,
Frenklin Ruzvelt, i predsjednik vlade Ujedinjenog Kraljevstva, Vinston Čerčil, 14. avgusta 1941, objavili zajednička načela državne politike dveju država radi zasnivanja nade za bolju budućnost svijeta. Nakon toga, dalji put nastanka NATO obilježen je usvajanjem Povelje Ujedinjenih nacija, Sporazuma o ekonomskoj, društvenoj i kulturnoj saradnji i kolektivnoj samoodbrani (Briselski sporazum), Vandenbergove rezolucije i Vašingtonskog sporazuma.
Zemlje članice NATO su: Belgija, Bugarska, Kanada, Češka, Danska, Estonija, Francuska, Njemačka, Grčka, Mađarska, Island, Italija, Letonija, Litvanija, Luksemburg, Holandija, Norveška, Poljska, Portugal, Rumunija, Slovačka, Slovenija, Španija, Turska, Velika Britanija i SAD. 